|
SEO (Search Engine Optimization) Nedir ? |
|
Yazar Web Tasarım & Web Programlama
|
|
SEO Ingilizce karşılığı olan Search Engine Optimization veya Search Engine Optimizer kelimesinin karşılığıdır. Türkçe olarak Arama Motoru Optimizasyonu anlamına gelir. Site yada sayfanız için yaptığınız her türlü optimizasyon işlemin genel adıda denile bilir.
Site veya sayfalarınızın Arama Motorları tarafından daha kolay bulunup indekslenmesı ve Arama Sonuç Sayfalarında (SERP) üst sıralarda çıkmasını sağlamak amacıyla site veya sayfalarınıza uygulanan işlemlerdir.Sitenizin içeriği ne kadar iyi olursa olsun, insanlara bunu tanıtamadıktan sonra yapılan tüm emekler, boşa gitmektedir. Sitenizi insanlara tanıtmanın en kolay yolu arama motorlarıdır.Arama motorlarındada hak ettiğiniz doğru yeri alabilmek için,
Search Engine Optimization kurallarını bilmek ve sitemize uygulamak gerekmektedir.
Her Arama motoru kendi sıralama algoritmasını geliştirmekte ve bunu bir sır gibi saklamaktadır.Özellikle Google insanların arama algoritmasını çözmesini istemediginden dolayı belli aralıklarla algoritmasını degiştirmekte ve bilinen tüm teorileri çürütmektedir.
Google webmasterlara yapması gerekenleri ve yapmaması gereken optimizasyonlarını Webmaster Guidelines sayfasında belirtmektedir.
Arama motorularında sıralamayı belirleyen 2 temel faktör vardır.Bunlar;
1- On Page Faktörler : Sayfa üzerinde (Sayfada) yapılacak optimizasyon işlemi ile bizim elimizde olan faktör.
2- Off Page Faktör : Bu da sayfa harici, bizim elimizde olmayan etken. Bu da sayfaya başka sitelerden verilen linklere bağlı etken. Pagerank faktörü dedigimiz etkendir.
On Page Faktörlerin en temeli olan meta tagları inceleyelim:
<title>SEO (Search Engine Optimization) Nedir ? </title>
Açıklaması: title : Sayfanın ana konusu yada temel açıklaması. Arama motorları için en önemli meta <title> etiketidir. 80 karekteri geçmemesi gerekmektedir.80 karekterden sonrası ignore edilir.
<meta name="description" content="meta degiskenleri">
Açıklaması: description : Sayfanın tanımı .200 karekteri geçmemesi gerekmetedir.
<meta name="keywords" content="seo optimization, seo tool, search engine optimization, meta tag optimization services">
keywords : Arama motorları için sayfa içeriğini tanımlayacak sözcükler.Kelimeler arasında mutlaka virgül olması gerekmekte ve 20 kelimeyi geçmemesi gerekmektedir.Çok fazla kelime eklerseniz sitenizi spam yapıyor diye arama motorları aşağı sıralara çeker.
Aynı kelimeyi defalarca tekrar etmekte spam sayılmaktadır.
"program program program " gibi yazmak yerine "program, programlar, program download, pırogram, pırogıram, pirogram" şeklinde yazım yanlışlarını yapacak kişileride düşünüp , bu kişilerinde sitenizi bulmasını sağlayıcı kelimeleri yazmak fayda getirmektedir. insanların %15 kadarlık bir kısmı yazım yanlışı yapıp arama yaptığı, arama motorları tarafından açıklanmıştır. Diyelimki online şemsiye satışı yapan bir sitesiniz.Keyword kısmına şemsiye ile ilişkili kelimelerin yanına mutlaka "şemşiye" kelimesinide eklemek gerekmektedir. Her 100 kişiden 15 kişisi şemşiye yazacaktır. Bu kişileride elinizden kaçırmamak için yada rakip sitelere kaptırmamak için mutlaka yazılmalıdır.
<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=windows-1254">
Açıklaması: charset=windows-1254 : tarayıcı Windows'ta Türkçe karakter seti kullanır.
<meta http-equiv="content-type" content="text/html; charset=iso-8859-9">
Açıklaması: charset=iso-8859-9 : tarayıcı Windows dışı uygulamalarda Türkçe karakter seti kullanır.
<meta http-equiv="refresh" content="10; URL=dosya.html">
Açıklaması: ismi belirtilen dosya 10 saniye sonra otomatik olarak yüklensin
<meta name="abstract" content="SEO (Search Engine Optimization) Nedir">
Açıklaması: abstract : Arama motorları için sayfa içeriğini tanıtan tek bir cümle (description yerine tercih ediliyor)
<meta name="author" content="Mert öğüt ">
author : sayfayı hazırlayan kişi yada kurum
<meta name="classification" content="Internet Marketing">
classification : Sayfanın kategorisi en fazla 2 kelime içermesi önerilir.(Politics, Finance, Business, web hosting gibi)
<meta name="copyright" content= "28 şubat 2005 Gitme.net ">
copyright : programın yayın hakkının sahibi
<meta name="distribution" content="Global / Local">
distribution : Sayfa içeriği kime hitap ediyor (Yerel, Genel)
<meta name="content-language" content="tr">
language : Sayfada kullanılan dil
<meta name="rating" content="General / Mature / Adult">
rating : Sayfa içeriği kime yönelik.Eger herkese yönelikse "All" yapılmalıdır.
<meta name="resource-type" content="document">
resource-type : Sayfa içeriğinin tipi (doküman)
<meta name="robots" content="index, follow">
robots : Robotun nasıl çalışacağını belirtir
index / noindex : sayfayı arşive alır / almaz
follow / nofollow : sayfaya bağlı diğer sayfaları da tarayıp endeksler / endekslemez
imageindex / noimageindex : resimleri endeksle / endeksleme
imageclick / noimageclick : resim linklerinin endeksle / endeksleme
archive / noarchive : sayfayı arşivine al / alma (Google için özel)
all : sayfanın her şeyi arşive alınır
<meta name="revisit-after" content="7 days">
revisit-after : Robot sayfayı 7 gün sonra tekrar ziyaret eder.
<meta http-equiv="cache-control" content="no-cache">
cache-control: sayfa arama motoru tarafından arşivlenmez.
<meta http-equiv="expires" content="14 feb 2006">
<meta http-equiv="expires" content="0">
duyurduğunuz aktivitenin tarihini belirtir. Tarihe yaklaştıkça arama motorları sayfanızı daha üst sıralarda listeler.
Tarih geçtiğinde artık bu sayfa listelenmez.Sitenizin özel birgün için bölümü varsa örnegin 14 şubat bu kodu kullanmanız fayda sağlar
<meta http-equiv="pragma" content="no-cache">
sayfa cache'e atılmaz, her tazelendiğinde kaynağından yeniden okunur.
<meta http-equiv="reply-to" content="
Bu e-posta adresi spam korumalıdır. Lütfen JavaScriptleri etkinleştirin.
">
sayfayla ilgili e-postaların gönderileceği adresi belirtir.
<meta http-equiv="window-target" content="_top">
sayfanın bir frame içinde açılmasını engeller.
Sitenizin standartlara uygun olup olmadıgını buradan test edebilirsiniz.
Örümcekler ,sitenizi gezerken sayfa kodlarını yukardan başlayarak aşağıya doğru satır satır okuyup işlerler. Örümcekler özellikle kaynak kodunun üst kısmında bulunan satırları daha çok dikkate alırlar.
Gerçek hayatta ki bir komposizyonu düşünürseniz ,komposizyonda asıl anlatılmak istenen konu giriş bölümündedir. gelişme ve sonuç bölümleri asıl konuyu destekleyici ve daha az öneme sahip bölümlerdir.
Arama motoru programlayıcılarıda bunu düşünüp, şu mantığı geliştirmişlerdir. Bir sayfanın asıl içeriği yada anlatılmak istenen bölümü üst bölümleridir.Bu sebeble bir sayfada yukarıdan aşağı gittikçe ve soldan sağa dogru gittikçe içeriğe verilen önemin azaldığını varsaymaktadırlar. Eger sitenizin en önemli olan bölümü olan üst taraflarına gereksiz meta tag doldurursanız sitenizin asıl
vurgulamak istediğiniz bölümlerine verdiginiz önemi azaltmış olursunuz.
Google gibi büyük arama motorları zaten pek fazla önemsememektedir (bu da yine bir teori ) kesin bilinmiyor ama bir sayfa için en iyi
Meta tag SEO Optimization için;
title
description
keyword
charset=iso-8859-9
yeterli meta taglardır.Siz aksini belirtmedikçe zaten sitenideki linkleri index, follow yapmaktadırlar. Sitenizin belli bir pr degeri yoksa yada çok sık güncellenmiyorsa, siz istediginiz kadar "revisit-after=1 days" yapın arama motorları gelmiyor.
|
|
|
Arama Motorlarında Üst Sıralarda Çıkmak |
|
Yazar Web Tasarım & Web Programlama
|
|
Google arama sonuçları sıralamasında üstte çıkmak için önemli faktörler
Google arama sonuçlarında, sitelerin üst sıralarda çıkması için belli başlı faktörler vardır.
Bu faktörlerden en fazla göze batanı Pagerank 'dır.
Daha sonra domain ismi, domain uzantısı, sayfa adresinin uzantısı gibi değişik faktörler devreye girmektedir.
Bu konuda çeşitli söylentiler vardır. Alexasıralamasının, hatta domainlerin kayıt tarihlerinin bile sıralamada etkili oldugu söylenmektedir. Fakat bu benim bilgilerim ile bağdaşmamakla beraber, yaptıgım gözlemler sonucunda da böyle bir olayın olmadıgı konusunda emin oldugumu belirtmek isterim.
Sitenin eski olması, etkili olabilir. Ancak domain kaydının eski oluşu, bir anlam ifade etmemektedir.
"Sitenin eski olması" cümlesinden kastım, örnegin sevgi kelimesi bir sitenin sıralamada çıkmasını sağlıyorsa, site de bu kelime kaldıgı sürece, bu sitenin sıralamada en azından yerini korumasında etkin rol oynar.
Neden yerini koruması ? ve neden üst sıralara çıkmaması ?
Çünkü her geçen gün, yeni siteler açılmaktadır. Ve bu da rakiplerinizin çoğalması demektir. Bu yüzden en azından yerini koruyacagını yazdım.
Şimdi belli başlı faktörlerden bahsedelim :
Domain uzantısı faktörü :
.com favori domain uzantısıdır. Hem kullanıcıların aklında kalması açısından, hemde arama sonuçlarında üst sıralarda çıkması .com uzantısını favori domain uzantısı yapmıştır.
.com uzantısı eski oldugu için ve daha çok globalleşmiş bir uzantı oldugu için Google arama sonuçlarında .com uzantılı siteleri üst sıralarda göstermektedir.
Sayfa adresinin uzantısı faktörü :
Sayfa adresi derken ; örnegin sevgi.htm / icerik.php?sevgi gibi uzantılardan bahsediyorum. Bu konuda gözlemlerim sonucunda şunu söyleyebilirim ki, .html , .htm kullanmak yararınıza olacaktır. icerik.php?id4 gibi adres uzantılarını önermiyorum. Eger uzantı o şekilde olacaksa ve sitenizdeki diğer sayfaların da uzantıları icerik.php?id=sevgi gibi olacaksa, kesinlikle sayfaların Title / Desc kısımları aynı olmamalıdır. Örnegin sevgi ile ilgili bir sayfanın titlesinde Sevgi kelimesi mutlaka geçmelidir.
Domain ismi faktörü :
Benim açımdan tartışmasız en önemli faktör domain ismidir. abcd.com adresine bir sevgi sitesi yapıldıgını farzedelim. Birde sevgi.com adresine bir sevgi sitesi yapıldıgını farzedelim. abcd.com domainini sevgi kelimesinin arama sonuçlarında üst sıraya çıkarmak, sevgi.com domainini sevgi kelimesinin arama sonuçlarında çıkarmaktan çok daha zordur.
Pagerank faktörü :
Pagerank faktörüde çok büyük önem taşımaktadır. Pagerank ile ilgili sayfayı okuduktan sonra bunu daha kolay anlayabilirsiniz. Pagerank, sitenizin farklı sitelerden aldıgı Backlink'lere göre verilmektedir. Bunun dışında sayfa optimizasyonuda önemlidir.
Örnegin farklı sitelerden, sizin sitenize link verilmişse, bunun Google açısından anlamı, sitenizin kayda değer bilgiler sundugu yönünde olacaktır. Bu da pagerankınızın yüksek olması anlamına gelmektedir. Böylece, sitenizi arama sonuçlarında üst sıralarda çıkarmaktadır.
Link faktörü :
Örnegin herhangi bir sayfanız var. Ve bu sayfada "sevgi" kelimesi hiç kullanılmamış. Title / desc kısımlarında da "sevgi" kelimesinin olmadıgını farzedelim. Bu sayfanın adresi abcd.com/dosya.html olsun. Bu sayfaya, başka sitelerden "sevgi" diye link verildiği taktirde, "sevgi" kelimesi arama sonuçlarında sizin sayfanızda çıkacaktır. Çünkü farklı sitelerin sayfanıza "sevgi" diye link vermesi, o sayfada sevgi ile ilgili dolaylı yoldan da olsa, bilgiler aktarıldıgını göstermektedir. (Google mantığına göre)
Optimizasyon :
Title / Desc gibi kısımlar arama sonuçlarında çok etkilidir.
Bu kısımlar da arama motorunun istediği bazı özellikler vardır.
Örneğin ;
Title kısmının 80 karakterden oluşması, Keywords kısmının 4 kelimeden oluşması, sayfanızın arama sonuçlarında üst sıralarda çıkmasına pozitif etki eder. Fakat sitenin üstüne titremek, herşeyi arama motorlarına göre optimize etmek zararlı olabilir. Unutmamak gerekir ki ; Sadece optimizasyon, tek başına hiç bir işe yaramaz.
Son olarak şunu söylemeliyim ki ; gerçekten bilgi veren, değerli bir sayfanız var ise, mutlaka hakkınızı alırsınız.
|
|
|
Arama Motoru Optimizasyonu |
|
Yazar Web Tasarım & Web Programlama
|
|
Web sitenizin arama motorlarına eklenmeden önce, tamamen elden geçirilmesi ve arama motorlarına uyumlu hale getirilmesi gerekir ki bu da arama sonuçlarında üst sıralarda gelebilmek için en önemli kuraldır.
Her arama motoru, belirli aralıklarla (2 günden 6 aya kadar değişen aralıklar) sitenizi ve diğer tüm web sitelerini dolaşan programcıklar kullanırlar, bu programcıklara "spider" adı verilir. Her arama motoru farklı bir spider yazılımı geliştirmiştir. Her spider, web sitenizin farklı noktaları ile ilgilenir, bunun sonucu olarak bazı motorlarda üst sıralarda gelirken bazılarında arka sayfalarda kalabilirsiniz.
Spider'lar
Tamamen otomatik yazılımlar olan spider'lar web sitenize girdikten sonra ulaşabildikleri bütün sayfaları tek tek dolaşarak topladıkları bilgileri kendi sistemlerinin veritabanlarında indexlemek üzere kayıt ederler. Daha sonra bu arama motoruna gelerek arama yapan kişinin karşısına, ellerindeki önceden derlenmiş bilgiler içerisinde bir inceleme yaparak sonuç verirler.Bu durumda, spider sitemize geldiğinde ona, bizim için önemli olan bilgileri zorluk çıkartmadan vermemiz gerekir.
Spider'lar nelere dikkat eder?
Sitenizin kaynak kodları içinde yer alan META TAG'ler çok önemlidir. Bu META TAG'ler içerisinde
- Sayfalarınızın başlığı
- Sayfalarınızın açıklaması
- Sayfalarınızın anahtar kelimeleri bulunur.
- META TAG'ler haricinde her sayfanızda o sayfada neyin anlatıldığına uygun olarak, gerekli kelimelerin birkaç defa tekrar edilmesi gerekmektedir.
- Her sayfanızda sitenizin diğer sayfalarına linkler bulunmalıdır ki spider'lar kolayca tüm sayfalarınıza ulaşıp bunları indexleyebilsin. Linklerde kullanılan textler ile ulaşılan sayfaların içeridiği kelimeler uyumlu olmalıdır.
- Sayfalarınızda kullandığınız resimlerin ALT text'leri mutlaka olmalı ve buralarda da önemli anahtar kelimeler kullanılmalıdır.
Arama Motorları
Arama motorları, spider'ları tarafından dolaşılarak indexlenen web sitelerine ait bilgileri, arama yapan kişinin yazdıklarına göre tarayarak, ekrana sonuçları listeleyen web siteleridir. Önde gelen arama motorları, kategori listeleri: Lycos, AOL Search, Teoma, Google, dmoz, fast, Google, Netscape Search, msn Search, alltheweb, overture, iwon, Yahoo, looksmart, inktomi, altavista, excite, hotbot, go.com olarak listelenebilir. Web sitenizin, yukarıdaki arama motorları ve kategori listelerinde yer alması demek, internet kullanıcılarının en az %90'ına ulaşabiliyorsunuz demektir, eğer siteniz üzerinde "Arama Motoru Optimizasyon" çalışması yapılmışsa bu oran bir web sitesi için yeterlidir..
Çünkü internetin en çok kullanılan arama merkezleri bunlardır. Bunların dışında yüzbinlerce link değişim siteleri ve bu arama motorlarından sonuçlar çeken onbinlerce arama makinası da bulunmaktadır. Sitenizi yüzbinlerce arama motoruna kayıt ettiğini söyleyen ticari web siteleri ve çeşitli programlar bulunmaktadır. Söylediklerini büyük ölçüde yapmaktadırlar da ancak yüzbinlerce önemsiz yerde linkinizin olması size kazançtan çok zarar verebilir. Bu zararların neler olabileceği ve ne gibi yerlerde bize link verilmesinin faydalı olacağını "Rakiplerinizin Siteleri" başlığı altında inceleyebilirsiniz. Tekrar hatırlatmakta fayda var, web sitenizin "Arama Motoru Optimizasyon" çalışması yapılmamışsa arama motorlarına kayıt olmanın önemli bir faydasını göremeyeceğiniz kesindir.
Sitemizi sürekli ziyaret etmeyi unutmayınız ve ilanlar bölümüne kaydolunuz. İlerleyen günlerde, önde gelen arama motorlarının tek tek açıklamaları yapılacaktır.
|
|
|
Sayfamı Nasıl Yükseltirim |
|
Yazar Web Tasarım & Web Programlama
|
|
Arama motorlarında yükselmek için bilmemiz gereken bir kaç önemli nokta vardır.
Sitenizin mutlaka standartlara uygun olmalı gerekmektedir.Örneğin sitenizde kodlama kısmında çok gereksiz tablolar açılmış kapatılmamıştır.
Siteniz browserlarda düzgün açılabilir ancak browserlar hataları düzeltip ekrana basmak için vakit kayıp ederler.
yada sayfanız çok resim vardır geç açılır bunlar hep olumsuz puan getirir sitenize.
Arama motorlarında şu mantık vardır.Aynı içerikli binlerce sayfa vardır.Hangisinin üste çıkacağına şöyle karar verirler.
Domain etkeni.Normal şartlar altında domain ile site içeriği uyumludur.Örneğin winamp programını indireceksiniz.aklınıza ilk gelen adres winamp.com olur.Arama motorlarında da bu mantık vardır doğal olarak.Aranan kelime ile domain ilişkisine bakılır.
Örnegin "mp3" kelimesinde üste çıkmak istiyorsanız. m3.com domain adını almanız gerek Eger mp3.com dolu ise ki bu vakitten sonra güzel domain bulmak zor biraz.Alternatif domainleri deneyin. mp3.cc mp3.ws gibi.
http://www.kurufasulye-mp3.com gibi bir domain muzikkutusu.com gibi bir domainden her zaman daha şanslıdır çünkü aranan kelime domain içinde geçiyor.Çok fazla (-) tire işaretli domainler spam kategorisi domainler olarak sayılıyor bunada dikkat edin.
Örneğin, üst sıralara çıkmak için bedava-polifonik-cep-melodi-nokia.com gibi bir domain almak dangalaklıktan başka bir şey değildir.Bu domain asla üste çıkamaz. Hile için alındığını Google tabii ki biliyor.Böyle olmasaydı ortalık bu domainlerden geçilmezdi sıralamalarda.Yapılan anket ve arama istatistiklerinden çıkan sonuçlara göre, insanların %80'i bir arama sorgusunda iki kelimeden daha fazla kelime aramıyor.Yani insanlar " melodi" yada "cep melodi" diye aratınca bulunan sonuçlardan memnunlar ki "nokia cep melodi" gibi 3 kelimelik arama yapmıyorlar.En azından %80 i aramıyor.
http://melodi.com sitesi en şanslıdır.http:// polifonik-melodi.com gibi bir domainde http://polifonik-melodi-nokia.com domainden daha şanslıdır.Domain adı ne kadar kısa ise o kadar şanslıdır.
Yapılan bir "link" kelimesi aramasında, linkler.com domaini, linksiteleri.com domaininde daha şanslıdır.Şansınızı artırmak için gidip linkX.com gibi bir domain alırsanız, linkler.com sitesinden daha şanslı bir konuma gelirsiniz arama motorlarında...
Eğer aranan kelime ile ilgili bir domain yoksa arama motoru veritabanında , o zaman subdomain dikkate alınıyor sıralama için.
http://mp3.siteniz.com gibi.Tüm bu kriterlerden sonra hala bir sürü site varsa veritabanında ki var olur hep, üste çıkmak için bir sürü site subdomain oluşturmuştur.
şunlara bakıyor google :
1-Hangi sayfanın unique içeriği varsa yani çalıntı yada kopya bir içerik olmayacak.Google arama motorunun temel amacı, insanlığa faydalı siteleri üste çıkartmaktır. Mesela, NTV haber portalındaki teknoji haberlerini alıp kendi sitenizde yayınlarsanız üste çıkma şansınız çok zordur çünkü aynı şeyi yapan onlarca belkide yüzlerce site vardır.Hepsi avucunu yalar, NTV en üste çıkar.Google veritabanında var olan daha önce indexlenmiş olan bir içerigi, ısıtıp ısıtıp tekrar sunarsanız,yani çalıntı bir site yada aynı içerikli başka bir site yaparsanız, Google sitenize prim vermez üst sıralara çıkamazsınız. Tablo yapısını yada renklerini degiştirseniz bile üste sıralara çıkamazsınız.Google zaten tablo yapılarını falan görmezden geliyor.Yapmanız gereken şey yazılan makaleyi unique içerik haline getirmektir.Kendi yorumlarınızıda ekleyip, makaleyi degiştirirseniz kendi unique içeriginizi oluşturursanız çok rahat çıkarsınız üst sıralara ve NTV ile kapışırsınız :)
2-Hangi sayfa hızlı açılıyorsa
3-Hangi sayfada kodlama hatası yoksa
4-Hangi sayfanın title kısmında yazan kelimeler ile içerikteki kelimeler aynı ise.(meta tag kısmı değil keyword ve description degil yani)
5-Hangi sayfa standartlara uygunsa, (standartlara uygun siteler varken hile yapan siteler üste çıkmaz, hile ile sıralamayı degiştirmeye çalışan siteler kısa süre sonra aşagılara çekilir yada banlanır. gizli kelime döşeyenler, cloak yapanlar vs)
6-Hangi sayfanın Pagerank degeri yüksekse
O site üste çıkar.
|
|
|
Programcılar Sorunlu mu ? |
|
Yazar Web Tasarım & Web Programlama
|
18 sene oldu. Dün gibi mazi. Yaşlandıkça insan hatırlamakta zorluk çekiyor. Kokuları, renkleri, isimleri, yerleri hatırlayamıyorum çoğu zaman. Ama kodu, kodumu, kodunu hiç unutmuyorum. Belki harf harf kazınmıyor belleğime, belki kelime kelime bilinmiyor. Başkasının gözüyle bakınca tren geçiyorsada, kendi gözümle bakınca kara treni, ovayı, çayırı, kenarında akan dereyi, içinde yüzen balıkları ve daha nicesini her bir ince ayrıntısıyla hatırlıyorum kodlarımda.
Sıradan bir günde sıradan işler yapmakta vardı. Keyfekeder zevki, sefayı sürmekte. Nedensiz ve anlamsız bir kuru inattan girdim bu işlere. Şimdi...Şimdi çıkmak istesemde çıkamıyorum. Sanki belimden, ellerimden zincirlemişler, sanki yaşamda bilgisayar manyaklığından başka bir şey yokmuş gibi. Bu yazıyı yazarken bile "hadi gideyim bir nargile keyfi yapayım" geçti kalbimden. Nerdeee ? Başıma silah dayayan mı var ? Aman dur şunu bitir öyle git diyen mi ? Olmazsa olmazlarımın çeteresi bile 3-5 satırı geçmezken bilgisayar salmadı beni yine bir yere.
- Abi nereye ? Ne nargilesi. Boş ver hafta sonu gidersin. Beni bırakıp gitme. Bak benden daha iyi dostun mu var. Kime güveniyorsun ? Bana mı? Diğerlerine mi? Kimi seviyorsun beni mi ? Diğerlerini mi?
Ahhhh ahh. Ne gırgır ne şamata. İnsanın feleğini şaşırtıyor bu alet. Gündelik yaşamda her birimiz farklı hayatlar sürerken bir sürü sıkıntılı işle uğraşırız. Sıkıntımı atıyorum. Atıyor muyum ? Daha iyi bir yolu yok mu? Aklım sadece bu alete, buraya odaklandığından mıdır nedir kendimi unutuyorum, kendimi kaybediyorum, ya da kendimi avutuyorum.
Her insanın mizacı farklıdır. Kimisi çok espriyel, kimisi somurtkan, kimisi alıngan. Programcıların esprili olanına çok nadir rastlarsınız. Sanki hayatı ve içindekileride onlar kodlamışlardır. Gerçek yaşamda yolunda gitmeyen işin düzeltilmesi, bilgisayarda yolunda gitmeyen bir işlem parçacığının düzeltilmesi kadar kolay olmayabilir çoğuz zaman. İnsanların arasına karışmakta zorluk çekeni çoktur. Çevrenize bakınca "aaa bak bu programıcıymış" dersiniz ! daha kendi algortimasından bi haber olanlara. Kendi kaynak kodunun farkında olanlarsa yaşamı umursamazlar çoğu kere.
Yaşamın kendisi de sanal bir alemdir onlar için. Çoğu kez sanal alem gerçekliğin ta kendisidir onlar için. Aynaya nadir bakar, az uyur, az yer, az konuşur, öz konuşur programcılar. Az dost edinir, dostlarıda kendilerinden olur programcıların. Dostluk olupta muhabbet geyiğe kolay kolay dönmez, yine kodlar, teknolojiler ve bilgisayar konuşulur.
Hani derler ya denizcinin parası bol karısı dul olur diye. Programcının ki hem dul hemde fakirdir ilgiden yana. Parası bol olsada adam akıllı yemeyi, eğlenmeyi bilmez ki. Hasbel kader iyi bir patronu, iyi bir sektörü, yada iyi bir çevresi varsa, zaman zaman elinden tutup çekip alırlar bir süreliğine kodcuklarından koparıp, gerçek hayata götürürler.
Gerçek hayattan sanal alemine, kodlarına dönüncede başlar diğerleri gibi. "Programcılar Sorunlu mu ?" diyerek kendini sorgulamaya ?
Şimdi sen söyle hakim bey, Suç kimde ?
|
|
|
Yazar Web Tasarım & Web Programlama
|
Son zamanlarda artış tirendi gösteren bir mevzu var. Her kafadan bir ses çıkıyor. İşin içinde cukka (para) oluncada tüm dikkatler bu başlıklara çevriliyor. Meğer yurdum programcısı aç ve sefil bir vaziyette gezerde sesini forum köşelerinden başka bir yerde duyuramazmış. Avazı çıktığı kadar bağırıyor adeta. Şöyle bir kafayı çevirip bakıyorum muhteremlere doğru. Hani yazdıklarından pek anlaşılmıyor kimin ne kadar dertli olduğu. Kimisi ailesini geçindiriyor.Çoluk çocuk sahibi. Kimisi okul masrafını çıkarmaya çalışıyor. Kimisi ek iş olarak yürütüyor "olsada olur olmasada" gibilerinden. Kimiside "aman yapıyoruz işte üç beş kuruşta kazansak ne olurcu..."
Sormuş biri. "Hocam şu özelliklerde, şöyle bir iş yapacağım. Ne kadar ücret isteyim ?" Biri ordan cevap vermiş. "Fiyatı inşaat ameleleri gibi yevmiye usulüne göre belirle". Bir diğeri demiş "olmaz sen işçisin ne yevmiyesi, saat ücretli çalış" diye. Velhasılı ikram herkes kendine göre yazılımcı, web tasarımcısı, grafiker. Ancak iş konusunda tecrübesi çok olan, piyasayı iyi takip eden emeğinin karşılığını net isteyebiliyor. Diğerleri Allah ne verdiyse artık.
Her iş kolunun bir sendikası var. Her esnafın bir odası. Alt limit üst limit tarifeleri belli yani. Ama bizim iş standartları olan bir iş değil ki. Kimisi üyelik sistemli, kimisi tek kullanıcılı, kimisi çok kullanıcılı bir sürü çeşit yazılım ve tasarım yapılıyor. Tabiki aynı sektörde aynı modüllerden oluşan yapılarda da kalite ve performans farkı olabiliyor. Bu biraz aynı gramaj ve ayarda altın bilezikten farklı desen ve şekillerde takı çıkarmaya benziyor. Ama en azından altın takıda bir gramaj ve ayar taban fiyatı var. Üstüne bir tek işçilik ve maliyet konunca fiyat belli oluyor.
Peki biz fiyat belirlerken hangi ayara, hangi gramaja bakmalıyız. İşte bu kısa yazımızın konusu bu. Tabi burda yazacaklarım benim kişisel tecrübelerimi ve düşüncelerimi yansıttığından kimseyi bağlamaz. Siz yine tutturabildiğinize satabilirsiniz uygulamalarınızı ve tasarımlarınızı.
Yazılım Ücretlendirirken Dikkate Alınması Gereken Noktalar
- Her şeyden önce eğer bir yazılım firmasıysanız ücret belirleme işlemi için ticari faaliyet sahanızı iyice analiz etmelisiniz. Pazardan karpuz bile alırken müşteri, tezgah tezgah geziyor ve karpuzun iyisini, ucuzunu veren yeri bulmaya çalışıyor. Çevrenizi iyi araştırın. Benzer uygulamalara diğer firmaların, veya tanıdığınız bireysel yazılımcıların / tasarımcıların istedikleri fiyatları düzenli olarak takip edin. Bu fiyatların ne altında ne üstünde olmamaya özen gösterin. Tabi uygulamanıza has özellikleride dikkate alarak.
- Geliştireceğiniz yada tasarlayacağınız yazılım ilgili sektörde ne kadarlık bir kitleye hitap edebilir. Tek bir firma için geliştirilecek uygulamadan elde edilecek gelirle, aynı sektörde birden fazla firmaya hitap edecek uygulamadan elde edilecek gelir takdir edersiniz ki farklı olacaktır. Pazarcıların söylediği "sürümden kazanmak" deyimi sanırım bu tür durumlar için ifade edilmiştir.
- Uygulamayı yada tasarımı sıfırdanmı yapacaksınız ? Yoksa mevcut bir inşaat temelinin üstüne katmı çıkacaksınız. Kişisel görüşüm bir işi sıfırdan yapmak çoğu kez mevcut ve başkaları tarafından geliştirilmiş yapının üzerine kat çıkmaktan iyidir. Ancak OOP dillerinin sağladığı imkanları ve iyi tasarlanmış, temeli sağlam yapıları bu görüşümün dışında bırakıyorum. Aynı zamanda bir işi sıfırdan yapmak demek daha fazla zaman, daha fazla iş gücü dolayısıyla daha fazla maliyet demektir.
- Yapacağınız uygulamanın iş sektörü hakkında ne kadar bilgiye sahipsiniz. Bir sürü iş kolu var. Tüm iş kollarınıda ezbere bilemezsiniz. Ama özel olarak bir sektöre yönelik yazılım geliştirecekseniz ilgili iş kolunda ne yenir, ne içilir, ne konuşulur gibi Teknik detay bilgilerine ihtiyacınız olacaktır. İlgili iş kolunun teknik dokuman ve işleyişi hakkında ne kadar bilgiye sahip olursanız talep edeceğiniz ücreti belirlemekte o denli kolay olacaktır. Burada ki esprilerden biride cirosu yüksek müşterinin getirisi daha fazla olur anlayışıdır. Tabi müşterisinede bağlı biraz.
- Eğer benzer bir uygulama yada tasarımla daha önce uğraşmışsanız işiniz kolay. Aşağı yukarı ne kadar satırı, kaç kişiyle, kaç günde yazacağınızı bilirsiniz. Bu işi yaparken tüketeceğiniz eforu yerine koymak için ne kadar yer, ne kadar içer ve motivasyon için ne kadar eğlenirsiniz bilirsiniz. İşin sıkıcı noktalarını, bağlamlarını bilir, bu bölümleri uygun personele, olmadı eşe dosta havale edebilirsiniz. Buda size yol su elektrik olarak geri döner ve maliyetinizi düşürebilirsiniz.
- Tabi uygulamanın fiziksel bir maliyetide olacaktır. Örneğin bir web tasarımında alınacak hizmete bağlı domain ve hosting masrafları, yazılacak uygulama ile birlikte kullanılacak çevre birimleri gibi. Üstüne üstlük birde yazılım firması sahibiyseniz yanınızda çalıştırdığınız personel giderlerinide maliyete eklemek zorundasınız. Bireysel çalışanlar için ev ahalisine ayıracakları zamanı parasal olarak karşılayamayacaklarından bir tavsiyede bulunamayacağım. Ama bu işin sonunda elde edeceğiniz geliri yakınlarınızla paylaşarak bu durumu kısmen hafifletme yoluna da gidebilirsiniz.
- Yazdığınız uygulama ve tasarım müşterinize ne kazandıracak, ne kadar tasarruf ettirecek ? Örneğin eğer müşterinize yazacağınız bir otomasyon uygulaması, stok, cari vb. modüllerlerle personel ve malzeme giderleri gibi konularda tasarruf sağlayacaksa, bu tasarruf miktarıyla doğru orantılı olarak sizin uygulamanızında ekonomik değeri ve verimliliği artacaktır.
Sanırım bundan daha fazlasıda vardır benim klavyenin tuşlarına gelmeyen. Ama dillendireceklerim şimdilik bu kadar. Tüm bu noktalar ışığında hala ne ücret isteyeceğinizi bilemiyor musunuz ? O zaman bizim ceviz'in muhterem kalbur üstü cematinin söylediklerinede bir göz atın. İçlerinden bir kaçı size uyacaktır. Ben kendi adıma kısaca bir formül uydurdum bu görüşler doğrultusunda.
Aylık Net Gelirim : 2.000 YTL
Günlük Standart Çalışma Sürem : 8 Saat (Ortalama)
Aylık Toplam Çalışma Saatim : 8x20 = 160 saat/iş günü (Ortalama)
Saat Ücretim : 12,5 YTL.
İşte benim formülüm.
Fiziksel Maliyetler + (Ortalama Çalışma Saati x Saat Ücretim)
Siz bu formüle bir kaç parametre daha ekleyebilirsiniz. Örneğin müşterinize uygulamanızla sağlayacağınız tasarruf ve verimliliğin getirileri gibi.
Kolay görünüyor değil mi? Aşağı yukarıda tutan bir hesap tarzıdır. Kafa karıştırmaz, yormaz. İnsanın emeğine ücret talep etmesi zor bir iştir. Kolayı yapabileceğiniz diğer bir işle benzer formülasyonu uygulamak olabilir. Seçim sizin. Bu kadar yazı yazdık. Bu yazıdan elde etmemiz gereken geliri hesaplayarak konuyu kapatalım.
Çalışma (Yazma) Süresi : 45 Dk.
Fiziksel Maliyet : Klavyem biraz eskidi,
azcıkta elektrik yaktık bizden olsun.
Alınacak Ücret : 9,375 YTL.
Fatura kesilirse : + KDV
Bir yazının daha sonuna geldik. Başka yazılarda görüşmek dileğiyle esen kalın, hoşçakalın.
|
|
|